Un museo a ceo aberto entre augas termais, pedras milenarias e historia viva
En Bande, o pasado non é algo que se estuda: é algo que se pisa. Este concello da Baixa Limia conserva, ao aire libre, un dos mellores legados arqueolóxicos de Galicia. No complexo de Aquis Querquennis, soldados romanos levantaron un campamento ás beiras do Limia hai case dous mil anos, entre termas e calzadas, na antiga Vía Nova que unía Braga con Astorga. Moi preto, a igrexa visigótica de Santa Comba ergueuse no século VII e segue sendo, hoxe, o templo cristián máis antigo de Galicia en uso. Declarada Monumento Nacional en 1921, esta xoia do patrimonio galego conserva frescos e formas que nos falan dun cristianismo primitivo que aínda latexa entre os seus muros.
Paisaxe que coida e revela
Bande non é só historia: é natureza envolvente e silenciosa. As pozas termais de Os Baños, alimentadas por fontes milenarias, son herdeiras do saber romano e acubillo perfecto para o descanso. O Parque Arqueolóxico do Monte Grande, cos seus castros, mámoas e petróglifos, demostra que esta foi sempre terra habitada e soñada. As rutas como o Vieiro das Mámoas ou o Camiño Natural da Vía Nova deixan que o camiñante mesture exercicio e contemplación, cruzando vales, montes e miradoiros como o de Penagache. A riqueza natural de Bande, integrada na Rede Natura 2000 e nas ZEPA da Baixa Limia, convértese nun convite permanente ao turismo sostible e á desconexión consciente.
Unha vila que celebra o que é
Bande é tamén unha terra que sabe celebrar. A Festa do Peixe, a máis antiga das festas gastronómicas de Ourense, reúne cada primavera tradición, pan de forno, peixe de río e boa música. Declarada de Interese Turístico de Galicia, transforma o municipio nun espazo de encontro, con feira de artesanía, obradoiros e identidade sen filtros. As festas patronais, que se espallan polas parroquias ao longo do ano, e as feiras dos días 13 e 28, onde o polbo e a carne ao caldeiro son protagonistas, manteñen viva unha tradición de mercado que mestura sabor e comunidade.
Mercados con alma e Entroido con máscara
No primeiro domingo de cada mes, o Mercado do Xurés ocupa a praza de abastos co mellor do produto local, artesanía e iniciativas que nacen do corazón do Parque Natural Baixa Limia – Serra do Xurés. E cando chega o Entroido, a figura do troteiro percorre as aldeas cunha enerxía ancestral que recorda que en Bande tamén hai lugar para a sátira, a transgresión e a festa popular. Porque aquí, cada pedra, cada prato, cada ruta e cada festa son unha porta aberta ao que fomos e ao que seguimos sendo.
