Un legado termal e histórico no corazón de Ourense
O municipio de Baños de Molgas, situado na provincia de Ourense, é un enclave singular coñecido pola súa rica historia, o seu profundo patrimonio cultural e relixioso, e as propiedades curativas das súas augas termais. Enclavado no val do Medo, atravesado polo río Arnoia e ao pé da Serra de San Mamede, Baños de Molgas soubo aproveitar os seus recursos naturais e históricos para converterse nun destino de interese.
Xeografía e paisaxe
Baños de Molgas localízase na provincia de Ourense, formando parte da comarca de Allariz-Maceda. Aséntase no val do Medo, xunto ao curso superior do río Arnoia, e aos pés da Serra de San Mamede. A súa altitude é de 518 metros e abarca unha superficie de 67,64 km². O río Arnoia é coñecido pola súa excelente pesca de troitas, e a paisaxe caracterízase por vales, bosques e ríos.
Economía e tradicións
A economía de Baños de Molgas está fortemente ligada ao turismo, grazas ás súas augas termais, monumentos históricos e beleza natural. O Balneario de Baños de Molgas, construído en 1873, é un atractivo clave, e as súas augas, coñecidas desde a época romana, son radioactivas, bicarbonatadas e indicadas para reuma, artrite e gota.
O Santuario de Nosa Señora dos Miragres atrae entre 80.000 e 100.000 visitantes anuais, xerando unha importante actividade económica durante a súa romaría. Historicamente, o municipio tivo industrias como a fabricación de velas de cera. Actualmente, o “Mercado de verán para produtos locais de agricultura e artesanía” no Parque Ansuiña fomenta a economía sostible. A apertura dun “Polo de Emprendemento” en 2024 busca atraer talento e fixar poboación no rural.
Patrimonio e cultura
Baños de Molgas posúe un rico legado histórico que se remonta á prehistoria, con mámoas (IV-III milenio a.C.) e petróglifos da Idade do Bronce (II milenio a.C.). A influencia romana é notable, coa Vía Nova XVIII e a Ponte Vella (s. II d.C.), que foi parte dunha importante rede de comunicacións. O Castro do Alto de Acea (Idade do Ferro) é un xacemento arqueolóxico en escavación.
O Santuario de Nosa Señora dos Miragres, construído entre 1731 e 1768, é o lugar de peregrinación mariana máis importante da provincia, declarado Monumento Histórico-Artístico Nacional.
A Igrexa de Santa Eufemia de Ambía (s. IX) é un notable exemplo prerrománico con influencias mozárabes, considerada unha das máis antigas de Galicia.
Outras igrexas destacadas inclúen a de Almoite e a de San Ciprián de Lama Má. O Conxunto Etnográfico de Suatorre conserva restos do castelo dos “Señores de Ambía” e estruturas tradicionais.
O calendario cultural é vibrante, destacando a Romería dos Miragres (30 de agosto ao 8 de setembro), que inclúe unha novena, procesións e unha feira popular. Tamén se celebra o Entroido con desfiles, o Magosto Popular en novembro con degustación de castañas, e o Festival Son do Arnoia en agosto.
